Bài đọc 7.1

很hěn久jiǔ以yǐ前qián，有yǒu一yī个gè很hěn有yǒu智zhì慧huì的de国guó王wáng。一yī天tiān，他tā让ràng士shì兵bīng们men去qù找zhǎo一yī头tóu大dà象xiàng和hé一yī些xiē出chū生shēng时shí眼yǎn睛jīng就jiù瞎xiā了le的de人rén回huí来lái。士shì兵bīng们men分fēn别bié去qù不bù同tóng地方dìfang寻xún找zhǎo，把bǎ找zhǎo到dào的de大dà象xiàng和hé盲máng人rén带dài到dào他tā面miàn前qián。

Ngày xưa, có một vị quốc vương rất thông minh. Một hôm, ông sai binh lính đi tìm một con voi và một số người bị mù bẩm sinh đem về. Binh lính tỏa đi nhiều nơi khác nhau, rồi đưa con voi và những người mù đến trước mặt nhà vua.

国guó王wáng教jiào盲máng人rén们men去qù摸mō一yī摸mō大dà象xiàng，问wèn他tā们men：“你nǐ们men觉jué得de大dà象xiàng是shì什shén么me样yàng的de呢ne？”摸mō到dào牙yá齿chǐ的de盲máng人rén说shuō：“我wǒ觉jué得de像xiàng一yī个gè角jiǎo。”“胡hú说shuō！”摸mō到dào尾wěi巴bā的de盲máng人rén说shuō，“它tā像xiàng一yī条tiáo绳shéng子zi。”摸mō到dào大dà象xiàng身shēn子zi的de盲máng人rén说shuō：“我wǒ觉jué得de像xiàng一yī面miàn又yòu高gāo又yòu平píng的de墙qiáng。”“不bù，你nǐ们men都dōu错cuò了le，应yīng该gāi是shì像xiàng一yī把bǎ扇shàn子zi。”这zhè个gè盲máng人rén摸mō到dào了le大dà象xiàng的de耳ěr朵duǒ。

Nhà vua bảo những người mù sờ thử con voi và hỏi họ: “Các ngươi cảm thấy con voi trông như thế nào?” Người mù sờ vào ngà voi nói: “Tôi thấy nó giống như một cái sừng.” “Không đúng!” người mù sờ vào đuôi phản bác, “Nó giống như một sợi dây thừng.” Người mù sờ vào thân voi nói: “Tôi thấy nó giống như một bức tường vừa cao vừa phẳng.” “Không, các ông đều sai rồi, nó phải giống như một cái quạt.” Người nói câu này là người đã sờ vào tai voi.

国guó王wáng笑xiào了le起qǐ来lái：“你nǐ们men每měi个gè人rén都dōu只zhǐ摸mō到dào了le一yī点diǎn，就jiù认为rènwéi自zì己jǐ了解liǎojiě全quán部bù了le吗ma？只zhǐ有yǒu片piàn面miàn的de认rèn识shí是shì不bù能néng下xià结jié论lùn的de。”

Nhà vua bật cười và nói: “Các ngươi mỗi người chỉ chạm được một phần, vậy mà đã cho rằng mình hiểu toàn bộ rồi sao? Chỉ có nhận thức phiến diện thì không thể đưa ra kết luận được.”

Bài đọc 7.2

西xī汉hàn时shí期qī有yǒu一yī位wèi著zhù名míng的de将jiāng军jūn叫jiào李lǐ广guǎng，他tā善shàn于yú骑qí马mǎ射shè箭jiàn，作zuò战zhàn勇yǒng敢gǎn，被bèi 称为chēngwéi“飞fēi将jiāng军jūn”。一yī天tiān傍bàng晚wǎn，他tā正zhèng带dài 着zhe士shì兵bīng们men在zài山shān中zhōng打dǎ猎liè，忽hū然rán发fā现xiàn远yuǎn处chù 蹲dūn着zhe一yī只zhǐ大dà老lǎo虎hǔ 。 士shì兵bīng们men都dōu紧jǐn张zhāng地de围wéi了le上shàng来lái，想xiǎng要yào保bǎo护hù他tā 。 李lǐ广guǎng摇yáo摇yáo头tóu， 表biǎo示shì不bù要yào紧jǐn 。 只zhǐ见jiàn他tā从cóng箭jiàn袋dài里lǐ取qǔ出chū一yī 支zhī箭jiàn，摆bǎi好hǎo姿zī势shì，全quán神shén贯guàn注zhù，用yòng尽jǐn全quán力lì向xiàng老lǎo虎hǔ射shè去qù。

Thời Tây Hán có một vị tướng nổi tiếng tên là Lý Quảng, ông giỏi cưỡi ngựa bắn cung, tác chiến dũng mãnh, nên được gọi là “Phi tướng quân”. Một buổi chiều nọ, ông đang dẫn binh lính đi săn trong núi thì bỗng phát hiện ở phía xa có một con hổ lớn đang ngồi xổm. Binh lính đều căng thẳng vây quanh, muốn bảo vệ ông. Lý Quảng lắc đầu, ra hiệu không sao. Chỉ thấy ông rút một mũi tên từ ống tên, chỉnh tư thế, tập trung cao độ, dốc hết sức bắn về phía con hổ.

过guò了le一yī会儿huìr，老lǎo虎hǔ没méi什shén么me反fǎn应yīng， 士shì兵bīng们men小xiǎo心xīn地de走zǒu上shàng前qián去qù，想xiǎng确què定dìng它tā是shì 不bù是shì死sǐ了le 。 没méi想xiǎng到dào仔zǎi细xì一yī看kàn，被bèi射shè中zhōng 的de竟jìng不bù是shì老lǎo虎hǔ，而ér是shì一yī块kuài形xíng状zhuàng很hěn像xiàng老lǎo 虎hǔ的de大dà石shí头tóu，而ér且qiě一yī整zhěng支zhī箭jiàn几jǐ乎hū全quán都dōu 射shè到dào石shí头tóu中zhōng去qù了le!大dà家jiā都dōu很hěn吃chī惊jīng，连lián 李lǐ广guǎng自zì己jǐ都dōu不bù相xiāng信xìn他tā能néng有yǒu这zhè么me大dà的de力lì 气qì，于yú是shì他tā想xiǎng再zài试shì试shì 。 可kě是shì，这zhè次cì他tā 连lián续xù换huàn了le几jǐ根gēn箭jiàn，都dōu没méi能néng再zài射shè进jìn去qù， 有yǒu的de箭jiàn头tóu碎suì了le，有yǒu的de箭jiàn杆gān断duàn了le，而ér 大dà石shí头tóu一yī点儿diǎnr变biàn化huà也yě没méi有yǒu 。 “哎āi，怎zěn么me会huì这zhè样yàng?“士shì兵bīng奇qí怪guài地de你nǐ看kàn我wǒ，我wǒ 看kàn你nǐ 。 “唉āi!大dà概gài是shì我wǒ不bù够gòu用yòng心xīn了le 吧ba!“李lǐ广guǎng也yě无wú奈nài地de说shuō 。

Một lúc sau, con hổ không hề có phản ứng gì. Binh lính cẩn thận tiến lại gần, muốn xác nhận xem nó đã chết hay chưa. Không ngờ nhìn kỹ mới phát hiện, thứ bị bắn trúng lại không phải là hổ, mà là một tảng đá lớn có hình dáng rất giống hổ, hơn nữa cả mũi tên gần như cắm sâu hoàn toàn vào trong đá! Mọi người đều vô cùng kinh ngạc, ngay cả bản thân Lý Quảng cũng không tin mình lại có thể có sức mạnh lớn đến vậy, nên ông muốn thử lại lần nữa. Nhưng lần này, ông liên tiếp đổi mấy mũi tên, vẫn không thể bắn xuyên vào được; có mũi thì vỡ đầu tên, có mũi thì gãy cán, còn tảng đá lớn thì không hề thay đổi chút nào. “Ơ, sao lại như vậy?” binh lính ngạc nhiên nhìn nhau. “Haiz, có lẽ là ta chưa đủ chuyên tâm thôi.” Lý Quảng bất lực nói.

人rén们men对duì这zhè件jiàn事情shìqing感gǎn到dào很hěn不bù解jiě， 就jiù去qù问wèn当dāng时shí最zuì有yǒu影yǐng响xiǎng力lì的de学xué者zhě扬yáng雄xióng 。 扬yáng雄xióng回huí答dá说shuō: “如rú果guǒ诚chéng心xīn实shí意yì，即jí使shǐ 像xiàng金jīn属shǔ和hé石shí头tóu那nà样yàng硬yìng的de东西dōngxi也yě会huì被bèi打dǎ 动dòng。” “精jīng诚chéng所suǒ至zhì，金jīn石shí为wèi开kāi“这zhè一yī 成chéng语yǔ也yě便biàn由yóu此cǐ流liú传chuán下xià来lái 。

Mọi người đối với chuyện này đều cảm thấy khó hiểu, liền đi hỏi học giả có ảnh hưởng lớn nhất lúc bấy giờ là Dương Hùng. Dương Hùng trả lời: “Nếu có lòng thành thật sự, thì ngay cả những thứ cứng rắn như kim loại và đá cũng có thể bị lay động.” Thành ngữ “tinh thành sở chí, kim thạch vi khai” (chân thành đến mức, đá cũng phải mở ra) cũng từ đó mà lưu truyền đến nay.