1972年nián,22岁suì的de理lǐ查chá德dé·希xī尔ěr斯sī爱ài上shàng了le中zhōng文wén,但dàn是shì他tā感gǎn觉jué汉hàn字zì很hěn复杂fùzá,汉hàn字zì的de一yī笔bǐ一yī画huà没méi有yǒu任rèn何hé逻luó辑jí,只zhǐ能néng死sǐ记jì硬yìng背bèi。一yī个gè偶ǒu然rán的de机jī会huì,他tā发fā现xiàn如rú果guǒ了解liǎojiě汉hàn字zì的de来lái源yuán和hé演yǎn变biàn过guò程chéng,再zài学xué习xí它tā就jiù变biàn得de轻qīng松sōng、容róng易yì。但dàn是shì他tā遗yí憾hàn地de发fā现xiàn,几jǐ乎hū没méi有yǒu一yī本běn英yīng文wén书shū能néng充chōng分fēn解jiě释shì汉hàn字zì的de字zì源yuán。

Năm 1972, chàng trai 22 tuổi Richard Sears đem lòng yêu thích tiếng Trung. Nhưng ông cảm thấy chữ Hán rất phức tạp; từng nét bút của chữ dường như không hề có quy luật nào, chỉ có thể học thuộc lòng một cách máy móc. Trong một dịp tình cờ, ông phát hiện rằng nếu hiểu được nguồn gốc và quá trình diễn biến của chữ Hán thì việc học sẽ trở nên nhẹ nhàng và dễ dàng hơn. Tuy nhiên, điều khiến ông tiếc nuối là hầu như không có cuốn sách tiếng Anh nào có thể giải thích đầy đủ về nguồn gốc chữ Hán.

1994年nián,理lǐ查chá德dé得de了le心xīn脏zàng病bìng,当dāng时shí医yī生shēng说shuō他tā剩shèng下xià的de时shí间jiān可kě能néng不bù多duō了le。那nà时shí,他tā开kāi始shǐ思sī考kǎo自zì己jǐ的de人rén生shēng,“我wǒ该gāi怎zěn么me办bàn?我wǒ该gāi做zuò什shén么me?”“如rú果guǒ只zhǐ能néng活huó24小xiǎo时shí,我wǒ会huì打dǎ电diàn话huà和hé朋友péngyou们men说shuō再zài见jiàn;如rú果guǒ我wǒ还hái能néng活huó一yī年nián,我wǒ要yào抓zhuā紧jǐn时shí间jiān尽jǐn快kuài把bǎ《说shuō文wén解jiě字zì》电diàn脑nǎo化huà。就jiù这zhè样yàng,一yī部bù部bù古gǔ汉hàn字zì经jīng典diǎn进jìn入rù他tā的de资zī料liào库kù,仅jǐn仅jǐn复fù印yìn、整zhěng理lǐ和hé把bǎ这zhè些xiē资zī料liào输shū入rù电diàn脑nǎo就jiù用yòng了le8年nián。2002年nián元yuán旦dàn,战zhàn胜shèng疾jí病bìng的de他tā决jué定dìng把bǎ自zì己jǐ创chuàng办bàn的de网wǎng站zhàn公gōng开kāi,让ràng更gèng多duō喜xǐ欢huān中zhōng文wén的de人rén在zài学xué习xí汉hàn字zì时shí,不bù再zài像xiàng他tā最zuì初chū那nà样yàng学xué得de那nà么me痛tòng苦kǔ。

Năm 1994, Richard mắc bệnh tim, khi đó bác sĩ nói rằng thời gian còn lại của ông có lẽ không nhiều. Lúc ấy, ông bắt đầu suy nghĩ về cuộc đời mình: “Tôi nên làm gì đây? Tôi phải làm gì?” Ông tự nhủ: “Nếu tôi chỉ còn sống 24 giờ, tôi sẽ gọi điện nói lời tạm biệt với bạn bè; nếu tôi còn sống được một năm, tôi phải tranh thủ thời gian để số hóa Thuyết văn giải tự.” Thế là từng bộ kinh điển chữ Hán cổ lần lượt được đưa vào kho tư liệu của ông. Chỉ riêng việc sao chụp, sắp xếp và nhập những tài liệu này vào máy tính đã mất tới 8 năm. Vào ngày đầu năm mới 2002, sau khi chiến thắng bệnh tật, ông quyết định công khai trang web do mình sáng lập, để những người yêu thích tiếng Trung khi học chữ Hán sẽ không còn phải học một cách đau khổ như ông thuở ban đầu.

2011年nián,有yǒu人rén把bǎ他tā的de故gù事shì放fàng到dào微wēi博bó上shàng,引yǐn起qǐ了le广guǎng泛fàn关guān注zhù,他tā也yě因yīn此cǐ被bèi网wǎng友yǒu亲qīn切qiè地de称chēng呼hū为wèi“汉hàn字zì叔shū叔shū”

Năm 2011, có người đưa câu chuyện của ông lên Weibo, gây được sự chú ý rộng rãi. Từ đó, cư dân mạng thân mật gọi ông là “ông chú chữ Hán”.

打dǎ开kāi汉hàn字zì叔shū叔shū克kè服fú种zhǒng种zhǒng困kùn难nán、花huā光guāng全quán部bù积jī蓄xù创chuàng办bàn的de网wǎng站zhàn,可kě以yǐ看kàn到dào他tā收shōu集jí整zhěng理lǐ的de近jìn10万wàn个gè汉hàn字zì,包bāo含hán了le它tā们men演yǎn变biàn的de全quán部bù字zì形xíng,当dāng然rán也yě包bāo括kuò繁fán体tǐ宇yǔ形xíng和hé简jiǎn体tǐ字zì形xíng,还hái有yǒu普pǔ通tōng话huà和hé部分bùfen方fāng言yán读dú音yīn、英yīng文wén释shì义yì等děng内nèi容róng,被bèi网wǎng友yǒu称chēng赞zàn为wèi“有yǒu图tú有yǒu真zhēn相xiāng”。更gèng让ràng人rén佩pèi服fú的de是shì,汉hàn宇yǔ叔shū权quán将jiāng网wǎng站zhàn上shàng的de内nèi容róng全quán部bù开kāi放fàng给gěi网wǎng友yǒu免miǎn费fèi下xià载zài。

Mở trang web do “Ông chú chữ Hán” vượt qua muôn vàn khó khăn, tiêu hết toàn bộ tiền tiết kiệm để xây dựng, người ta có thể thấy gần 100.000 chữ Hán do ông sưu tầm và chỉnh lý, bao gồm toàn bộ các dạng chữ qua các thời kỳ phát triển. Dĩ nhiên trong đó có cả hình thể chữ phồn thể và giản thể, cùng cách đọc tiếng Phổ thông và một số phương ngữ, nghĩa tiếng Anh… Nội dung phong phú ấy được cư dân mạng khen ngợi là “có hình có chứng cứ”. Điều khiến người ta càng khâm phục hơn là ông đã mở toàn bộ nội dung trên trang web cho mọi người tải xuống miễn phí.

现xiàn在zài,有yǒu很hěn多duō单dān位wèi向xiàng理lǐ查chá德dé发fā出chū了le工gōng作zuò邀yāo请qǐng,而ér理lǐ查chá德dé选xuǎn择zé了le去qù北京BěiJīng师shī范fàn大dà学xué教jiào书shū,因yīn为wèi那nà里lǐ也yě有yǒu人rén在zài做zuò汉hàn字zì识shí别bié查chá询xún的de研yán究jiū。在zài北běi师shī大dà,他tā除chú了le教jiào物wù理lǐ,还hái有yǒu充chōng分fēn的de时shí间jiān继jì续xù研yán究jiū他tā的de汉hàn字zì,完wán善shàn他tā的de网wǎng站zhàn。

Hiện nay, nhiều cơ quan đã gửi lời mời làm việc tới Richard, nhưng ông chọn đến giảng dạy tại Đại học Sư phạm Bắc Kinh, bởi ở đó cũng có người đang nghiên cứu về nhận dạng và tra cứu chữ Hán. Tại Bắc Sư Đại, ngoài việc dạy vật lý, ông còn có đủ thời gian để tiếp tục nghiên cứu chữ Hán và hoàn thiện trang web của mình.

在zài中国ZhōngGuó,60多duō岁suì已yǐ经jīng是shì退tuì休xiū的de年nián纪jì了le。但dàn汉hàn字zì叔shū叔shū每měi天tiān的de日rì程chéng却què安ān排pái得de很hěn满mǎn。他tā说shuō:“我wǒ不bù会huì退tuì休xiū,我wǒ还hái要yào继jì续xù追zhuī求qiú我wǒ的de梦mèng想xiǎng,我wǒ要yào‘活huó到dào老lǎo,学xué到dào老lǎo’。

Ở Trung Quốc, ngoài 60 tuổi đã là độ tuổi nghỉ hưu. Thế nhưng lịch làm việc mỗi ngày của “Chú chữ Hán” vẫn kín mít. Ông nói: “Tôi sẽ không nghỉ hưu. Tôi còn phải tiếp tục theo đuổi ước mơ của mình. Tôi muốn ‘sống đến già, học đến già’.”

改gǎi编biān自zì《中国ZhōngGuó电diàn视shì报bào》,作zuò者zhě:孙sūn莲lián莲lián

Phỏng theo Báo Truyền hình Trung Quốc, tác giả: Tôn Liên Liên