很hěn多duō家jiā长zhǎng可kě能néng过guò分fēn强qiáng调diào阅yuè读dú的de作zuò用yòng，觉jué得de多duō读dú书shū就jiù能néng够gòu把bǎ作zuò文wén写xiě得de特tè别bié好hǎo。这zhè个gè观guān点diǎn是shì不bù客kè观guān、不bù全quán面miàn的de，我wǒ们men需xū要yào转zhuǎn变biàn自zì己jǐ的de观guān念niàn。

Nhiều bậc phụ huynh có thể đã quá nhấn mạnh vai trò của việc đọc sách, cho rằng chỉ cần đọc nhiều thì có thể viết văn thật hay. Quan điểm này không khách quan, cũng không toàn diện; chúng ta cần thay đổi cách nghĩ của mình.

我wǒ曾céng经jīng听tīng一yī位wèi美měi国guó的de小xiǎo学xué老lǎo师shī说shuō，他tā们men十shí分fēn重zhòng视shì和hé学生xuésheng一yī起qǐ讨tǎo论lùn问wèn题tí。比bǐ如rú，他tā们men讨tǎo论lùn过guò《卖mài火huǒ柴chái的de小xiǎo女nǚ孩hái儿ér》是shì写xiě给gěi谁shuí看kàn的de，还hái讨tǎo论lùn过guò灰huī姑gū娘niáng的de故gù事shì。老lǎo师shī讲jiǎng完wán故gù事shì之zhī后hòu，问wèn同tóng学xué们men：灰huī姑gū娘niáng一yī旦dàn进jìn了le这zhè个gè王wáng宫gōng，成为chéngwéi王wáng子zi的de心xīn上shàng人rén，她tā的de梦mèng想xiǎng实shí现xiàn了le，一yī切qiè幸xìng福fú都dōu属shǔ于yú她tā之zhī后hòu，这zhè时shí她tā应yīng该gāi怎zěn样yàng对duì待dài她tā的de继jì母mǔ，应yīng该gāi怎zěn样yàng对duì待dài她tā的de两liǎng个gè姐jiě姐jiě？

Tôi từng nghe một giáo viên tiểu học người Mỹ nói rằng họ rất coi trọng việc cùng học sinh thảo luận vấn đề. Chẳng hạn, họ từng thảo luận xem Cô bé bán diêm được viết cho ai đọc, và cũng thảo luận về câu chuyện Lọ Lem. Sau khi kể xong câu chuyện, giáo viên hỏi các em học sinh: Một khi Lọ Lem đã bước vào cung điện, trở thành người yêu của hoàng tử, ước mơ của cô đã thành hiện thực, hạnh phúc đều thuộc về cô, thì lúc ấy cô nên đối xử với mẹ kế ra sao, và nên đối xử với hai người chị như thế nào?

为wèi什shén么me要yào讨tǎo论lùn这zhè个gè问wèn题tí呢ne？因yīn为wèi这zhè是shì一yī种zhǒng情qíng感gǎn交jiāo换huàn。老lǎo师shī和hé学生xuésheng通tōng过guò讨tǎo论lùn得de出chū的de结jié论lùn是shì：一yī个gè已yǐ经jīng拥yōng有yǒu巨jù大dà幸xìng福fú的de人rén，应yīng该gāi原yuán谅liàng和hé理lǐ解jiě那nà些xiē伤shāng害hài过guò自zì己jǐ的de人rén。另lìng外wài还hái要yào承chéng认rèn人rén性xìng中zhōng一yī些xiē先xiān天tiān的de不bù完wán美měi，就jiù是shì说shuō作zuò为wèi-个gè母mǔ亲qīn，在zài自zì己jǐ的de亲qīn生shēng女nǚ儿ér和hé不bù是shì亲qīn生shēng的de灰huī姑gū娘niáng之zhī间jiān，难nán免miǎn会huì更gèng疼téng爱ài自zì己jǐ亲qīn生shēng的de女nǚ儿ér，很hěn难nán完wán全quán平píng等děng地dì对duì待dài她tā们men。可kě能néng你nǐ觉jué得de继jì母mǔ很hěn自zì私sī，但dàn这zhè种zhǒng行xíng为wèi有yǒu自然zìrán倾qīng向xiàng的de理lǐ由yóu，与yǔ道dào德dé没méi有yǒu必bì然rán的de关guān系xì。

Vì sao lại thảo luận vấn đề này? Bởi vì đó là một sự trao đổi về tình cảm. Kết luận mà thầy cô và học sinh rút ra qua thảo luận là: một người đã có được hạnh phúc lớn lao thì nên tha thứ và thấu hiểu những người từng làm tổn thương mình. Ngoài ra, còn phải thừa nhận trong bản tính con người có những khiếm khuyết bẩm sinh — nghĩa là, với tư cách một người mẹ, giữa con ruột của mình và Lọ Lem không phải con ruột, khó tránh khỏi việc bà yêu thương con ruột hơn, rất khó có thể đối xử hoàn toàn bình đẳng. Có thể bạn cho rằng mẹ kế rất ích kỷ, nhưng hành vi ấy có nguyên nhân từ khuynh hướng tự nhiên của con người, không nhất thiết có quan hệ trực tiếp với đạo đức.

自zì从cóng我wǒ听tīng说shuō了le这zhè件jiàn事shì，就jiù开kāi始shǐ思sī考kǎo应yīng该gāi如rú何hé阅yuè读dú，除chú了le阅yuè读dú还hái应yīng该gāi做zuò什shén么me。你nǐ看kàn这zhè个gè老lǎo师shī在zài讲jiǎng童tóng话huà的de时shí候hòu，已yǐ经jīng在zài有yǒu意yì识shí地dì把bǎ这zhè种zhǒng情qíng感gǎn影yǐng响xiǎng，甚shèn至zhì把bǎ人rén性xìng的de价jià值zhí判pàn断duàn，都dōu给gěi了le孩hái子zi们men。如rú果guǒ只zhǐ是shì单dān纯chún地dì主zhǔ张zhāng阅yuè读dú而ér不bù强qiáng调diào思sī考kǎo，那nà是shì片piàn面miàn的de。

Từ khi nghe câu chuyện này, tôi bắt đầu suy nghĩ nên đọc sách như thế nào, và ngoài việc đọc còn nên làm gì nữa. Bạn thấy đấy, người giáo viên này khi kể truyện cổ tích đã có ý thức truyền cho trẻ em những ảnh hưởng về mặt tình cảm, thậm chí cả những phán đoán giá trị về nhân tính. Nếu chỉ đơn thuần đề cao việc đọc mà không nhấn mạnh suy nghĩ thì đó là phiến diện.

“知zhī识shí”两liǎng个gè字zì我wǒ始shǐ终zhōng认为rènwéi它tā是shì要yào分fēn开kāi来lái谈tán的de，“知zhī”就jiù是shì知zhī感gǎn，“识shí”就jiù是shì认rèn识shí。所suǒ谓wèi“知zhī感gǎn”就jiù是shì别bié人rén告gào诉sù你nǐ、 说shuō给gěi你nǐ听tīng、要yào求qiú你nǐ记jì住zhù的de那nà一yī部分bùfen。但dàn只zhǐ有yǒu这zhè一yī部分bùfen是shì不bù够gòu的de，还hái要yào有yǒu认rèn识shí、思sī考kǎo。

Hai chữ “tri thức”, tôi luôn cho rằng cần tách ra để bàn: “tri” là biết bằng cảm nhận, “thức” là nhận thức. Cái gọi là “biết bằng cảm nhận” chính là phần người khác nói cho bạn nghe, yêu cầu bạn ghi nhớ. Nhưng chỉ có phần ấy thì chưa đủ, còn cần phải có nhận thức và suy nghĩ.

改gǎi编biān自zì《北京BěiJīng青qīng年nián报bào》，作zuò者zhě：梁liáng晓xiǎo声shēng

Phỏng theo Báo Thanh niên Bắc Kinh, tác giả: Lương Hiểu Thanh