早zǎo上shàng八bā点diǎn,我wǒ对duì着zhuó手shǒu机jī说shuō:”小xiǎo爱ài同tóng学xué,播bō放fàng天tiān气qì预yù报bào。”机jī械xiè女nǚ声shēng立lì刻kè回huí应yìng:”今jīn日rì晴qíng转zhuǎn多duō云yún,气qì温wēn……”我wǒ习xí惯guàn性xìng地dì说shuō:”谢xiè谢xiè。”家jiā人rén在zài旁páng边biān笑xiào:”你nǐ跟gēn机jī器qì客kè气qì什shén么me?”

Tám giờ sáng, tôi nói với điện thoại: "Tiểu Ái đồng học, mở dự báo thời tiết." Giọng nữ máy móc lập tức đáp: "Hôm nay trời nhiều mây chuyển nắng, nhiệt độ..." Tôi theo thói quen nói: "Cảm ơn." Người nhà bên cạnh cười: "Cậu khách sáo với máy móc làm gì?"

这zhè样yàng的de场chǎng景jǐng越yuè来lái越yuè常cháng见jiàn。有yǒu人rén觉得jué de对duìAI说shuō“谢xiè谢xiè“是shì文wén明míng社shè会huì的de标biāo志zhì,就jiù像xiàng我wǒ们men会huì对duì服fú务wù员yuán说shuō“请qǐng“和hé“谢xiè谢xiè“。但dàn也yě有yǒu人rén觉得jué de奇qí怪guài:”AI连lián开kāi心xīn和hé难nán过guò的de感gǎn觉jué都dōu没méi有yǒu,说shuō谢xiè谢xiè不bú是shì浪làng费fèi感gǎn情qíng吗ma?”

Cảnh tượng như vậy ngày càng trở nên phổ biến. Có người cho rằng nói "cảm ơn" với AI là dấu hiệu của một xã hội văn minh, giống như ta nói "xin vui lòng" và "cảm ơn" với nhân viên phục vụ. Nhưng cũng có người thấy kỳ lạ: "AI đâu có cảm xúc vui hay buồn, nói cảm ơn chẳng phải là phí công vô ích?"

支zhī持chí者zhě认rèn为wéi,保bǎo持chí礼lǐ貌mào能néng让ràng我wǒ们men记jì住zhù人rén与yǔ机jī器qì的de区qū别bié。就jiù像xiàng我wǒ们men不bú会huì对duì锤chuí子zǐ说shuō“谢xiè谢xiè“,但dàn会huì对duì快kuài递dì员yuán说shuō“辛xīn苦kǔ了le“。这zhè种zhǒng区qū别bié提tí醒xǐng我wǒ们men:AI只zhǐ是shì工gōng具jù,人rén才cái是shì主zhǔ人rén。如rú果guǒ长cháng期qī用yòng命mìng令lìng的de语yǔ气qì对duì待dàiAI,可kě能néng会huì忘wàng记jì如rú何hé尊zūn重zhòng他tā人rén。

Người ủng hộ cho rằng, việc giữ phép lịch sự giúp chúng ta nhớ sự khác biệt giữa người và máy. Cũng như ta không nói "cảm ơn" với một cái búa, nhưng lại nói "vất vả rồi" với người đưa hàng. Sự khác biệt này nhắc nhở chúng ta: AI chỉ là công cụ, con người mới là chủ thể. Nếu lâu ngày dùng giọng điệu mệnh lệnh với AI, có thể sẽ quên mất cách tôn trọng người khác.

反fǎn对duì者zhě举jǔ出chū有yǒu趣qù例lì子zǐ:当dāng我wǒ们men教jiào孩hái子zi说shuō“谢xiè谢xiè“时shí,是shì希xī望wàng他tā们men学xué会huì感gǎn恩ēn。但dànAI不bù需xū要yào教jiào育yù,它tā们men只zhǐ是shì执zhí行xíng程chéng序xù的de机jī器qì。就jiù像xiàng没méi有yǒu人rén会huì对duì着zhe电diàn灯dēng说shuō“辛xīn苦kǔ了le“,我wǒ们men也yě不bù需xū要yào感gǎn谢xiè完wán成chéng任rèn务wu的deAI。

Người phản đối lại đưa ra ví dụ thú vị: Khi chúng ta dạy trẻ nói "cảm ơn", là muốn chúng học cách biết ơn. Nhưng AI không cần được giáo dục, chúng chỉ là cỗ máy thực thi chương trình. Cũng như không ai nói "vất vả" với bóng đèn, chúng ta cũng không cần cảm ơn một AI đã hoàn thành nhiệm vụ.

更gèng有yǒu趣qù的de是shì年nián轻qīng人rén的de“末mò日rì玩wán笑xiào“:”现xiàn在zài多duō说shuō几jǐ句jù谢xiè谢xiè,说shuō不bú定dìng将jiāng来láiAI统tǒng治zhì地dì球qiú时shí,能néng给gěi我wǒ们men发fā“好hǎo人rén卡kǎ“。”虽suī然rán这zhè是shì玩wán笑xiào话huà,但dàn反fǎn映yìng出chū人rén们men面miàn对duì智zhì能néng科kē技jì的de复fù杂zá心xīn理lǐ:既jì依yī赖lài又yòu警jǐng惕tì。

Thú vị hơn nữa là "câu nói đùa về ngày tận thế" của giới trẻ: "Giờ cứ nói nhiều câu cảm ơn, biết đâu sau này AI thống trị Trái Đất lại phát cho chúng ta một 'tấm thẻ người tốt'." Dù chỉ là đùa vui, nhưng nó phản ánh tâm lý phức tạp của con người trước công nghệ thông minh: vừa phụ thuộc vừa cảnh giác.

心xīn理lǐ学xué家jiā指zhǐ出chū,说shuō“谢xiè谢xiè“更gèng多duō是shì说shuō话huà者zhě自zì身shēn的de需xū要yào。就jiù像xiàng有yǒu人rén会huì给gěi宠chǒng物wù过guò生shēng日rì,其qí实shí是shì为wèi了le满mǎn足zú自zì己jǐ的de情qíng感gǎn需xū求qiú。当dāng我wǒ们men对duìAI说shuō“谢xiè谢xiè“时shí,可kě能néng在zài培péi养yǎng自zì己jǐ的de礼lǐ貌mào习xí惯guàn,或huò者zhě在zài创chuàng造zào更gèng温wēn暖nuǎn的de人rén机jī关guān系xì。科kē技jì公gōng司sī发fā现xiàn,使shǐ用yòng礼lǐ貌mào用yòng语yǔ的de人rén更gèng容róng易yì接jiē受shòuAI服fú务wù。有yǒu实shí验yàn表biǎo明míng,用yòng“请qǐng帮bāng我wǒ查chá路lù线xiàn“的de人rén,比bǐ用yòng“查chá路lù线xiàn“的de人rén更gèng愿yuàn意yì继jì续xù使shǐ用yòng智zhì能néng设shè备bèi。这zhè说shuō明míng礼lǐ貌mào用yòng语yǔ能néng改gǎi善shàn人rén机jī互hù动dòng体tǐ验yàn。当dāngAI越yuè来lái越yuè像xiàng人rén类lèi伙huǒ伴bàn时shí,礼lǐ貌mào可kě能néng成chéng为wéi重zhòng要yào沟gōu通tōng方fāng式shì。就jiù像xiàng现xiàn在zài有yǒu些xiē老lǎo人rén会huì和hé智zhì能néng音yīn箱xiāng聊liáo天tiān,把bǎAI当dàng作zuò陪péi伴bàn者zhě。这zhè时shí说shuō“谢xiè谢xiè“,就jiù像xiàng对duì朋友péng you表biǎo达dá心xīn意yì。其qí实shí,说shuō不bu说shuō“谢xiè谢xiè“可kě以yǐ自zì己jǐ决jué定dìng。重zhòng要yào的de是shì记jì住zhù:真zhēn正zhèng需xū要yào感gǎn谢xiè的de,是shì背bèi后hòu设shè计jìAI的de工gōng程chéng师shī,是shì维wéi护hù系xì统tǒng的de技jì术shù人rén员yuán。当dāng我wǒ们men对duìAI说shuō“谢xiè谢xiè“时shí,其qí实shí是shì在zài感gǎn谢xiè让ràng科kē技jì变biàn温wēn暖nuǎn的de人rén类lèi智zhì慧huì。

Các nhà tâm lý học chỉ ra rằng, nói "cảm ơn" phần nhiều là nhu cầu của chính người nói. Giống như có người tổ chức sinh nhật cho thú cưng, thực chất là để thỏa mãn nhu cầu tình cảm của chính mình. Khi nói "cảm ơn" với AI, ta có thể đang rèn thói quen lịch sự hoặc tạo ra một mối quan hệ ấm áp hơn giữa người và máy. Các công ty công nghệ nhận thấy, những người sử dụng ngôn ngữ lịch sự thường dễ chấp nhận dịch vụ AI hơn. Có thí nghiệm cho thấy, những người nói "Làm ơn chỉ giúp tôi đường" có xu hướng tiếp tục sử dụng thiết bị thông minh cao hơn so với người nói "Chỉ đường". Điều này cho thấy, ngôn ngữ lịch sự có thể cải thiện trải nghiệm tương tác giữa người và máy. Khi AI ngày càng giống một người bạn đồng hành thì sự lịch sự có thể trở thành cách giao tiếp quan trọng. Giống như cách mà giờ đây một số người già vẫn trò chuyện với loa thông minh, coi AI như người bạn tâm tình. Lúc này nói "cảm ơn" tựa như bày tỏ tâm ý với bạn bè vậy. Thực ra, nói hay không nói "cảm ơn" là tùy mỗi người. Điều quan trọng là cần nhớ: thứ thực sự đáng cảm ơn chính là những kỹ sư thiết kế ra AI đằng sau, là những nhân viên kỹ thuật bảo trì hệ thống. Khi chúng ta nói "cảm ơn" với AI, thực chất là đang cảm ơn trí tuệ con người đã làm cho công nghệ trở nên ấm áp.